, gerçeğin kasıtlı biçimde yanlış aksettirilmesi ve kişinin farklı yönlendirilmesi amacıyla aldatılmasıdır.

Yalan söylemek pek çok kişiye zararsız gelebilen, değişik şiddeti ve tipleri olan bir alışkanlıktır. Dört temel tip yalan söyleyici tanımlanmaktadır. Bunlar prososyal, kendini geliştiren, bencil ve antisosyal tip yalancılardır. Prososyal tip yalancılar kendini, parasını ya da başka insanları korumak için yalan söyleyenler, kendini geliştiriciler utanç duyduğu bir olayı gizlemek ya da cezalandırmayı engellemek ya da daha iyi bilinmek için yalan söyleyenler, benciller kendini korumak için başkalarının kötülüğüne rağmen yalan söyleyenler, antisosyal tip yalancılar ise başkasına kasten zarar vermek için yalan söyleyenlerdir.

Yalan çocuk gelişimi uzmanlarınca gelişimin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Ebeveynlerin çocukların yalan söylemesine karşı olmalarına karşın, çocuklar yalan söylemeyi yine anne ve babalarından öğrenmektedir. netcadisi.com

Okul öncesi dönemde olağanüstü hikayeler ve fanteziler yaşamın bir parçasıdır. Çocukların bu dönemde olmayan şeyleri olmuş gibi anlatmaları aktif bir zeka ve sağlıklı bir hayal gücünün işareti olarak değerlendirilir. Çocuk hayal ve gerçeklik arasındaki ayrımı tam olarak kavrayamaz. Aileler çocukların anlattığı hikayelerden hoşnuttur. Ancak aldatmaya yönelik yalanlar başladığında işler değişir ve bu bir suç olarak değerlendirileren cezalandırmalar başlar. Çocuk çoğu kez neden cezalandırıldığını kavrayamaz. netcadisi.com

Ailesinde başkalarının zarar görmesini engellemek için beyaz yalan olarak tabir edilen davranışa başvuran çocuklar daha fazla yalan söyleme eğilimindedir. netcadisi.com

5-6 yaşına gelen çocuklar artık gerçek ve yalan arasındaki farkı öğrenmiştir. Bu dönemde genellikle arkadaşları arasındadaha çok takir görmek ve başka birinin duygularını incitmemek için yalan söylenir. Bununla birlikte ailenin çocuğun kapasitesinden daha fazla beklentisi olması durumunda çocuk ceza alma korkusu ile yalana başvurabilir. Okul çağına gelen bir çocuk bencil yalanlarla ödül alma ve cezadan kurtulmayı dener. Çevresini sınırlar hakkında adeta sınamaktadır.

Yaş ilerledikçe yalan söyleme yeteneği geliştirilmekte ve daha inandırıcı olunmaktadır. Ergenlik döneminde çocuk kendi kimliğini bulmaya çalışmaktadır. Bu dönemde arkadaşlar aileden çok daha fazla önemlidir. Aile ile arasında çatışma yaşanması yalan söyleme oranını arttırır. Ciddi sorunları örtbas etmek için yalana rahatlıkla başvurulabilir. Ailenin yapması gereken yalan söylemeye itici nedeni bulmaktır.

Çocukların yalan söylemek için pek çok nedeni vardır. Dikkat çekmek, ailenin onayını almak, davranışlarının sonuçlarından kaçınmak, hayal kırıklığını önlemek, sorumluluktan kurtulmak bunlardan bazılarıdır. Aile yalan söylemenin benlik saygısına etkileri, sonuçlarının kötülüğü hakkında çocuğu bilinçlendirmelidir. Zor durumda kaldığında yalan söyleyen ve bunun işe yarayabildiğini gören çocuk evde ve sosyal çevresinde bunu devam ettirecek ve sorun artacaktır.

Yalan söyleyen çocuğa erken müdahale bunun bir alışkanlık haline gelmesini önleyecektir. Antisosyal çocuklar genellikle kronik yalancılık eğilimindedir. Durmaksızın yalan söyleyen bir çocuk ileride hırsızlık, dolandırıcılık, zorbalık gibi sorunları yaşayabilir ve bunu kontrol edemez.

Yalan söylendiği farkedildiğinde aile duruma müdahale etmelidir.

Yalan söyleme ciddi bir hal aldığında çocuğun rehber öğretmeni ya da psikologa danışmak gerekebilir. Dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, bipolar bozukluk gibi sorunlar yalan söylemenin altta yatan nedeni olabilir. netcadisi.com


“Çocuklarda Yalan Söyleme” hakkında yorum yapılmamış

Bu başlığa henüz hiçkimse yorum yapmamış.

Bir Cevap Yazın